World Biofuel Day: ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਜਾਣੋ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੌਣ? ਜਿਸ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ

ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਈਂਧਨ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇਹ ਮਾਡਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾ ਤੇਲ, ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਪੌਦਿਆਂ, ਅਨਾਜ, ਗੰਨੇ, ਮੱਕੀ, ਬਨਸਪਤੀ ਤੇਲ, ਜੈਵਿਕ ਕਚਰੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਡੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਜਾਣੋ, ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇਸ਼ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਇਹ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਦੁਨੀਆ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ?

ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਐਥਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਫਲ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਡਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਵਧਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੰਬਰ 1

ਸਾਲ 2024 ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 856 ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਤੇਲ ਸਮਤੁਲ ਬੈਰਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਈਂਧਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੱਕੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਮੱਕੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਐਥਨੌਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਥਨੌਲ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਖਪਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਥਨੌਲ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਰਿਨਿਊਏਬਲ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਨਿਊਏਬਲ ਡੀਜ਼ਲ ਨੂੰ ਆਮ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਐਥਨੌਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁੱਲ ਤਰਲ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਐਥਨੌਲ ਦਾ ਕਿੰਗ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 510 ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਰਲ ਤੇਲ-ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਐਥਨੌਲ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਐਥਨੌਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

'ਜਨ ਗਣ ਮਨ' ਕਿਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ? ਜਾਣੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸੋਚ

ਕੀ ਹੀਰੋਸ਼ਿਮਾ 'ਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸਰੰਡਰ ਕੀਤਾ ਸੀ?

ਕੀ ਹੈ ਯੈਲੋ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ? ਸੱਚ ਦਿਖਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਬੈਨ

ਇਹ ਵਾਹਨ ਪੈਟਰੋਲ, ਐਥਨੌਲ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਈਂਧਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ੀਰੇ ਤੋਂ ਐਥਨੌਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਗਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਗਾਸ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਹੀ ਫ਼ਸਲ ਤੋਂ ਚੀਨੀ, ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਗੰਨਾ ਐਥਨੌਲ ਅਤੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਮਾਡਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਆਗੂ ਹੈ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ: ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ

ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 205 ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਾਮ ਆਇਲ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੀ-35 ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ 35 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਮ ਆਇਲ ਆਧਾਰਿਤ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਪਾਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਚੀਨ: ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਸਮਰੱਥਾ

ਚੀਨ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 106 ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਚੀਨ ਐਥਨੌਲ, ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਕਚਰੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਜੈਵ ਈਂਧਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਾਹਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਈਂਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਚੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੈਵਿਕ ਕਚਰੇ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਕਚਰੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਈਥਾਨੌਲ, ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

ਭਾਰਤ: ਉੱਭਰਦੀ ਹੋਈ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਤਾਕਤ

ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਟੌਪ ਪੰਜ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਐਥਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ‘ਤੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਐਥਨੌਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਥਨੌਲ ਲਈ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੱਕੀ, ਟੁੱਟੇ ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਊਰਜਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਐਥਨੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਚਰੇ ਤੋਂ ਬਾਇਓਗੈਸ ਅਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈੱਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਨਾਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਰਫ਼ਤਾਰ?

ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲਾਭ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ, ਮੱਕੀ, ਤਿਲਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਲਾਭ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਟੋਰੇਜ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਲਾਭ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਲਾਭ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਘਰੇਲੂ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ?

ਦੁਨੀਆ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕਾਰਬਨ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲਾਭ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਲੱਗਿਆ, ਕਿੰਨੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ, ਆਵਾਜਾਈ ਕਿੰਨੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੀ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ, ਭਾਰੀ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚਲਾਉਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦਾ ਭਵਿੱਖ?

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਚਰਾ, ਪਰਾਲੀ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਸ਼ੈਵਾਲ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੈਵਿਕ ਕਚਰਾ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਇਓਫਿਊਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਊਰਜਾ ਵਿਕਲਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।

Source:TV9Hindi.com