ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਦੂਰੀ, ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ… ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ ਟਰੰਪ?
ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੂਹਰਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ। ਕੀ ਟਰੰਪ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰੰਪ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਤੋਂ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਖੋਹਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਸ ਦੋਹਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਸਹਿਯੋਗੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਟਰੰਪ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਦੂਰੀ
ਜਦੋਂ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਿਡੇਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਾਟੋ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਯੂਕਰੇਨ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਦੋ ਬਿਆਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ।
ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਾਟੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਰੂਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਨਾਟੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਗਲਤੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਗ੍ਰੇਟ ਅਗੇਨ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ
ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ, “ਮੇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਗ੍ਰੇਟ ਅਗੇਨ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ -ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਆਓ ਉਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ।
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਨਿਰਪੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਜਰਮਨ ਫੌਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਰਤੀ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ. ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਅਸਲਾ ਹੈ – ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ।
ਸੁਪਰਪਾਵਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਡਲ
ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਦਸੰਬਰ 1941 ਵਿੱਚ, ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਪਰਲ ਹਾਰਬਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਨਹਟਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ – ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਕੋਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਥੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।
