ਇਰਾਕ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਜਾਂ ਕਤਰ, ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸਨੂੰ ਹੋਇਆ?
US-Iran war: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੇਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਖਾੜੀ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਸੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਨੇ ਤੇਲ ਦੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹਨ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਊਰਜਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਕਿਹੜੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਿਸਨੂੰ ਲੱਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ?
ਵਸਤੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਫਰਮ Kpler ਦਾ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਡੇਟਾ ਕਈ ਦਿਲਚਸਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ ਇਰਾਕ, ਕੁਵੈਤ, ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 469 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 263 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 44 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੁਝ ਚੋਣਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਸਨ ਜੋ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸਨ। ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 94 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 17 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਵੈਤ, ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 9 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕਤਰ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 202 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 133 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 94 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 69 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਏ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਰੂਡ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਫਾਇਦਾ
ਸਾਰੇ 6 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਓਮਾਨ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਾ ਹੈ। ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 28 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧਾ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 206 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 103 ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਕੈਰੀਅਰ (VLCCs) ਨੂੰ ਭਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਟੈਂਕਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੱਚਾ ਤੇਲ
VLCC ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਅਲਟਰਾ ਲਾਰਜ ਕਰੂਡ ਕੈਰੀਅਰ (ULCC) ਜਹਾਜ਼ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਪਾਵਰ ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਹੈ।
