ਤੇਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਟਕਰਾਅ… ਹੋਰਮੁਜ਼ ਬਣਿਆ ਟਰੰਪ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ! ਝੁਕਣਗੇ ਜਾਂ ਲੈਣਗੇ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ?
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰੰਪ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ 'ਤੇ ਅੜੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਹਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ।
ਦਰਅਸਲ, ਮੁਜਤਬਾ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਟਰੰਪ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਚੋਕ ਪੁਆਇੰਟ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਪਰੋਂ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਈਰਾਨ ਖਿਲਾਫ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ? ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇਗੀ। ਅਰਬ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸੂਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਐਕਸੀਓਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਆਓ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।” ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੌਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੇਖਣਾ ਕਿ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣਪ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਮਕੀ ਉਸ ਦੀ ਗਨਬੋਟ ਕੂਟਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਈਰਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਪ੍ਰੈੱਸ ਟੀਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ‘ਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਮਸਕਟ ਵਿਚਾਲੇ ਦੁਵੱਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਰਸਮੀਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਣ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
60-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ
AXIOS ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਧੀ 60-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗੀ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੇਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਗੇ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਲੇਨ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਆਊਟਬਾਉਂਡ ਲੇਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਆਊਟਬਾਉਂਡ ਲੇਨ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
