ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਚ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ, ਕੀ ਫਿਰ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਣਗੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ?
ਇਜ਼ਰਾਈਲ 'ਚ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। 2023 ਦੇ ਹਮਾਸ ਹਮਲੇ ਤੇ ਗਾਜ਼ਾ, ਲੇਬਨਾਨ ਤੇ ਈਰਾਨ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਨ। ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਫੌਜੀ ਭਰਤੀ, ਨਿਆਂਇਕ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਹਮਲੇ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਜ਼ਾ, ਲੇਬਨਾਨ ਤੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਚੋਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਸੀ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੰਸਦ (ਨੇਸੈੱਟ) ਮਈ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ‘ਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਸਤੀ, ਓਫਿਰ ਕਾਟਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੋਟ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕੋਲ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਚੋਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜਨਗੇ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣਗੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਜਾਂ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਯੇਰੂਸਲਮ ਦੀ ਇਬਰਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 92% ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ‘ਚ 40.5% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੂਨ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 29.4% ਰਹਿ ਗਿਆ। 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਾਮੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਨਤਕ ਗੁੱਸਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਹਿਰਾਨ-ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਿੱਤ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।
ਹੋਰ ਚੋਣ ਮੁੱਦੇ
ਇਸ ਚੋਣ ‘ਚ ਅਲਟ੍ਰਾ-ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ‘ਚ ਭਰਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫੌਜ ਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਆਂਇਕ ਸੁਧਾਰ, ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਵਿਰੁੱਧ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਲਈ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਗਾਦੀ ਆਈਜੇਨਕੋਟ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ‘ਚ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। Source: TV9Hindi.com


