ਉੱਧਰ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਨ, ਇੱਧਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਹ ਅਹਿਮ?
BRICS Meeting in Delhi : ਭਾਰਤ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉੱਧਰ ਦੋ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਜ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ?
ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨਗੇ। ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਲਾਵਰੋਵ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਰਾਘਚੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਬ੍ਰਿਕਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ‘ਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੋ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਟਰੰਪ ਦਾ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੌਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ
ਭਾਰਤ 18ਵੇਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨਗੇ। ਬ੍ਰਿਕਸ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ 14-15 ਮਈ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੈਸ਼ਨ ਦਿਨ ਭਰ ਚੱਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
ਬ੍ਰਿਕਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਕੀ?
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ ਨਵੀਨਤਾ, ਸਹਿਯੋਗ, ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਛੂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇੱਥੇ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਇਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ।
ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ?
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਰਾਫੇਲ ਲੌਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ-ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਮੀਟਿੰਗ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 76 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ।
ਬ੍ਰਿਕਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਯੁੱਧ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਏ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੁਝ ਜਾਂਚਾਂ ਕਾਰਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੂਹ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਲਈ, ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੱਢਣਾ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਬ੍ਰਿਕਸ?
ਬ੍ਰਿਕਸ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਰੂਸ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 49.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ GDP ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਮੇਲਨ 2009 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਯੇਕਾਤੇਰਿਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਮੂਹ ਨੂੰ “BRIC” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “BRICS” ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ BRICS 2026 ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ, ਮਿਸਰ, ਇਥੋਪੀਆ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਏਈ 1 ਜਨਵਰੀ, 2024 ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। 2025 ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
