Sawan Shivling Jal Abhishek: ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾ ਕਰੋ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ, ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ
Sawan Shivling Jal Abhishek: ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ
ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ‘ਤੇ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਤ: 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਯਾਨੀ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਹਰ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਚੋਣ
ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਜਲ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਂਬੇ, ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪਾ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਂਝ ਤਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਲੋਟੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਲੋਟਾ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮ
- ਨਿਰੰਤਰ ਧਾਰਾ: ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਾ ਪਤਲੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਸ੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਜਲਾਧਾਰੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸ੍ਰੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਜੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ: ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਜੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
- ਮਾਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ: ਫਿਰ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਧਾਰਾ ‘ਤੇ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
- ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਹਸਤਕਮਲ: ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਾਧਾਰੀ ਦੇ ਗੋਲ ਘੇਰੇ ‘ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਹਸਤਕਮਲ ਹੈ।
- ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ: ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
- ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਜਾਪ: ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰੰਤਰ “ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।


