Diwali 2026: ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਬਣਾਓ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਸਵਾਸਤਿਕ, ਘਰ ‘ਚ ਖਿੱਚਿਆ ਚਲਿਆ ਆਵੇਗਾ ਧਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ!
Diwali 2026: ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸਿੰਦੂਰ ਜਾਂ ਰੋਲੀ ਨਾਲ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Swastik Upay for Diwali: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਜਾਂ ਰੋਲੀ ਨਾਲ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਸਤਿਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਵਾਸਤਿਕ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਵਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵਾਸਤਿਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਯਾਨੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵਸਤੀ ਵਾਚਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਦੀਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ ਹਨ।
ਸਿੰਦੂਰ ਨਾਲ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਖਾਸ?
ਹਿੰਦੂ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਰੋਲੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਮੰਗਲ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਨਾਲ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਨੂੰ ਊਰਜਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਿੰਦੂਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਵਾਸਤਿਕ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਵਾਸਤਿਕ?
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ‘ਤੇ ਇਸੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਰੰਗੋਲੀ ਅਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਸਵਾਸਤਿਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ?
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਓ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਰੱਖੇ ਸਿੰਦੂਰ ਜਾਂ ਰੋਲੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਾੜ੍ਹਾ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਸਤਿਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ‘ਸ਼ੁਭ-ਲਾਭ’ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ
ਪੌਰਾਣਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ।
ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਸਵਾਸਤਿਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਵੇ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਸਵਾਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਜਵਲ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। TV9 ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
Source: TV9Hindi.com
