ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਸਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਚਲਾਉਣਾ…ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਇਹ ਆਦਤ ਬਣਦੀ ਹੈ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਹਾਰਟ ਰੇਟ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਿਆਂ ਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਗਲਤੀਆਂ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਜਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਰਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਉੱਠ ਜਾਣਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਅਮਰ ਸਿੰਘਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਲਾਰਮ ਵੱਜਦੇ ਹੀ ਇੱਕਦਮ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਬੇਚੈਨੀ ਹੋਣੀ ਜਾਂ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1-2 ਮਿੰਟ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠੋ।
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਿਆਂ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੇਖਣ ਲੱਗਣਾ
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਈਮੇਲ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ‘ਕੋਰਟੀਸੋਲ’ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖ਼ਬਰ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਰਟ ਰੇਟ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਆਦਤ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਨਿਰਜਲੀਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਕੁਝ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਗਲਾਸ ਸਾਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਰੇਟ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਾਂ ਐਂਜ਼ਾਇਟੀ (ਚਿੰਤਾ) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਦਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਲਕਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਉੱਠਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੀ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਰਜਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਦਿਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਵਾਰਮ-ਅੱਪ ਕੀਤੇ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਵਰਕਆਊਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਕਟਿਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨਾ, ਭਾਰੀ ਵਜ਼ਨ ਚੁੱਕਣਾ (ਹੈਵੀ ਵੇਟ ਲਿਫਟਿੰਗ) ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੀ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਕਆਊਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਵਾਰਮ-ਅੱਪ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
