ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਬੇਅਸਰ, ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ! ਡਰੱਗ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ‘ਤੇ ICMR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ
Antibiotic Resistance: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ICMR ਦੀ ਇੱਕ ਸਟਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬੇਅਸਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ...
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਵਾਈ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਡਰੱਗ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਟਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਡਰੱਗ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਲਾਜ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਰੱਗ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਵੱਧ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਦ ਲੈਂਸੇਟ ਰੀਜਨਲ ਹੈਲਥ-ਸਾਊਥਈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 2022 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.6 ਲੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 26,213 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰਾਮ-ਨੈਗੇਟਿਵ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਾਏ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ E. coli, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii ਅਤੇ Pseudomonas aeruginosa ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵੱਧਦਾ ਹੈ।
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਹੋਣਾ
ਇਸ ਸਟਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 61.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਪਾਏ ਗਏ। ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਹੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਬੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ICMR ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟਡੀ ਦੀ ਲੇਖਕ ਡਾ. ਕਾਮਿਨੀ ਵਾਲੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਅਲ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੱਜ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਡਰੱਗ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ?
ਇਸ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਦਵਾਈ-ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਡਰੱਗ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਹਾ। Klebsiella pneumoniae ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ 31.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸੈਂਸਿਟਿਵ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 23.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ E. coli ਦੇ ਡਰੱਗ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 24.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸੈਂਸਿਟਿਵ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 17.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ।
ਇਲਾਜ ‘ਤੇ ਖਰਚਾ ਵੀ ਦੁੱਗਣਾ
ਡਰੱਗ-ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਟਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣੇ ਤੱਕ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ 1.1 ਤੋਂ 2 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੀ।
- E. coli: ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਖਰਚਾ 420 ਡਾਲਰ, ਜਦਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 211 ਡਾਲਰ।
- Klebsiella pneumoniae: ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਖਰਚਾ 587 ਡਾਲਰ, ਜਦਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 505 ਡਾਲਰ।
- Acinetobacter baumannii: ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਖਰਚਾ 655 ਡਾਲਰ, ਜਦਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 436 ਡਾਲਰ।
- Pseudomonas aeruginosa: ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਖਰਚਾ 702 ਡਾਲਰ, ਜਦਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 510 ਡਾਲਰ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ, ਬੈੱਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ?
ਐਕਸਪਰਟਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਅਲ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਗਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਖੁਦ ਹੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।


