CBSE Three Language Formula: CBSE ਸਕੂਲ ‘ਚ ਜਮਾਤ 6 ਤੋਂ 3 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸੇ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੜਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ
CBSE Three Language Formula: ਸੀਬੀਐਸਈ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸੇ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਜਮਾਤ ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਗੇ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ।
CBSE Three Language Formula: ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੀ ਸੈਸ਼ਨ, ਯਾਨੀ ਅਕੈਡਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਸੇ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਗੇ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਭਾਸ਼ਾ (R3) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ Scheme of Studies ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਤਿੰਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਓ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀਏ। ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਿਹੜੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਨਵੇਂ ਅਕੈਡਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਤੋਂ, ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪਾਲਸੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਕੁਲਮ ਫਰੇਮਵਰਕ ਫਾਰ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 6ਵੀਂ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ? ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ
CBSE ਦੇ ਤਿੰਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ ਫੇਜ਼ 3 ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਬਾਲ ਭਵਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਐਸ.ਵੀ. ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੁਣ ਤੱਕ, ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ R1 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਹੜੀ R2 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ R3 ਵਿੱਚ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਐਸਈ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੰਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਾਵਾਂਗੇ? ਜਦੋਂ ਸੀਬੀਐਸਈ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਭੇਜੇਗਾ ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵਾਂਗੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, Mother Marys ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਨੀਸ਼ਾ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੀਬੀਐਸਈ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਬੀਐਸਈ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੂੰ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸੀਬੀਐਸਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਲਝਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਕੂਲ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਬੀਐਸਈ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ।
