ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਾਰਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਰੁਕੀ, ਈਰਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵਾਕਆਊਟ; ਕਿਵੇਂ ਵਿਗੜੀ ਗੱਲਬਾਤ?
ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਈਰਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਲੇਬਨਾਨ ਟਕਰਾਅ, ਈਰਾਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਤੇ ਫ੍ਰੀਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਣਾਅ ਉਦੋਂ ਵਧ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਈਰਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਵਾਰਤਾ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਤੇ ਮੁੱਖ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਘੇਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਚਰਚਾਵਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਾਲਿਬਾਫ ਨੇ ਕਤਰ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਚ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ
ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੇਬਨਾਨ ‘ਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ‘ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ 80 ਮਿੰਟ ਚੱਲੀ, ਲੇਬਨਾਨ ਯੁੱਧ, ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਫ੍ਰੀਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਈਰਾਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ‘ਚ ਛੋਟ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਤਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਫ੍ਰੀਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਧਮਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ
ਤਣਾਅ ਉਦੋਂ ਵਧ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਲੇਬਨਾਨ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਵਿਰੋਧ ‘ਚ, ਈਰਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ‘ਚ, ਗਾਲਿਬਾਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ‘ਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ‘ਚ ਮਤਭੇਦ ਆਮ ਹਨ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਾਂਝਾ ਫੋਟੋਅਤੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਲੇਬਨਾਨ ‘ਚ ਸਥਿਤੀ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੀ, ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਫਿਲਹਾਲ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ‘ਚ ਸਥਾਪਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। Source: Tv9hindi.com
