ਸਿਹਤਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ‘ਚ ਜੁਟੇ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ, ਡੀਲ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਬਦਲੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਵਰ
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਸੀਮਤ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਆਗੂ ਅਪੇਖਿਆਕ੍ਰਿਤ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰੁਖ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਸੀਮਤ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਆਗੂ ਅਪੇਖਿਆਕ੍ਰਿਤ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰੁਖ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਰ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਤੇਹਰਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰੁਖ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਜਾਨਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ, ਜੋ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਹਨ।
ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲੇ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਹੀ ਈਰਾਨੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਬੇਹੱਦ ਗਰਮ ਹੈ ਕਿ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਅਪੇਖਿਆਕ੍ਰਿਤ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਮੰਨਦਾ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਡੀਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ ਮੁਜਤਬਾ?
ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਮੰਨਿਆ, ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੱਤਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧੜੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਕਿਸੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਿਆਸੀ ਭੁੱਲ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਲੀਬਾਫ਼ ਅਤੇ ਅਰਾਗਚੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮੀ
ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਕਾਲੀਬਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਵਰਗੇ ਕੱਦਵਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਸੱਤਾ ਦੇ ਖਾਲੀਪਨ ਦੌਰਾਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਰ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੇ ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਲੀਬਾਫ਼ ਅਤੇ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਗੂ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਖਿਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾ ਕੀ ਹੈ?
ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਡੀਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਲਚਕੀਲਾ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਜਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ। ਇਹੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹੁਣ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਅਤੇ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਸੰਸਥਾ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕਾਰਪਸ’ (IRGC) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਰਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਮਾਂਡਰ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਟਾਨ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਮਾਂਡਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਧੇਰੇ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਰੱਖਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ
ਇਸ ਸਾਰੀ ਸਿਆਸੀ ਹਲਚਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੇਹਰਾਨ ਦੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਆਕ੍ਰਾਮਕ, ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋੁੰਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬਰ ਵਰਗੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੋ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈ।


