ਕੈਨੇਡਾ-ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੀਜ਼ਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ, ਵਿਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਘੱਟ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ

ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 40 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2023 ਵਿੱਚ 9.08 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ 2026 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 5.66 ਲੱਖ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਮੇਂ 18.8 ਲੱਖ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਮੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਸਟਡੀ ਅਤੇ ਵਰਕ ਪਰਮਿਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ (Dependents) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਅਸਰ

ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਭਾਰੀ ਖਰਚਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 30 ਤੋਂ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਹੁਣ ਵਿੱਤੀ ਜੋਖਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਰਿਟਰਨ ਆਨ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ (ROI) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।