2029 ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹੇਗਾ ਹੋਰਮੁਜ਼! ਮੁਜਤਬਾ ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਫਸੇ ਟਰੰਪ?
Donald Trump: ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 3 ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਤੋੜ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਆਖ਼ਿਰ ਕੀ ਹਨ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਿਕਲਪ? ਆਓ, ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ‘ਤੇ ਤੈਰਦੀ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਅੱਜ ਬੇਵੱਸ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲਾਚਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀਆਂ ਤੰਗ ਰਾਹਾਂ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਦਿੱਖ ਚਕਰਵਿਊਹ ਟੁੱਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲਾਚਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ 2029 ਤੱਕ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਿਆਨਕ ਬੰਬਾਰੀ, ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਟਰੰਪ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਰੁਖ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਵਰ ਹੁਣ ਕੁਝ ਨਰਮ ਪੈਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ 2029 ਤੱਕ ਸਥਾਈ ਤਾਲਾ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਈਰਾਨ?
ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 2029 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨੇ 2029 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਖ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਬਦਲਣ ਤੱਕ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਬੰਦ ਰਹੇਗਾ।
ਉੱਥੇ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਟਰੰਪ ਲਗਾਤਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਮਾਈਨਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਭਾਵੇਂ ਟਰੰਪ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਤਸਵੀਰ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਫਰਮ Kpler ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਆਮ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 8 ਜਹਾਜ਼ ਟਰੈਕ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 130 ਤੋਂ 140 ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 3 ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਟਰੰਪ
ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਆਖ਼ਿਰ ਉਹ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਨਾਲ 2029 ਤੱਕ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 3 ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਤੋੜ ਮੁਜਤਬਾ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਲਪ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਟਰੰਪ ਕੋਲ ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਝੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਤੀਜਾ ਵਿਕਲਪ ਯਥਾਸਥਿਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਹਾਲਾਤ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਣ ਦੇਣਾ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਰਹੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ 2029 ਤੱਕ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਤੋੜ
ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਤੋੜ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬੇਵੱਸ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਖ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਵੀਂ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਲਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
NBC ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ, ਮਹਿੰਗੀ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਖ਼ਤਮ
ਹੁਣ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। UAE ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਤੇਲ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤਾ ਇਰਾਕੀ ਤੇਲ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀਏ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਰਾਕ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਇਰਾਕ ਦੇ ਬਸਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰਕੀਏ ਦੇ ਰਸਤੇ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬਸਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਦੀਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਰਾਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੰਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਹਦੀਥਾ ਤੋਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਸਲਾਹੁੱਦੀਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬੈਜੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਰਕੁਕ ਤੋਂ ਫਿਸ਼ਖਾਬੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਸ਼ਖਾਬੂਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਤੁਰਕੀਏ ਦੇ ਸੇਹਾਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਰਾਕ-ਤੁਰਕੀਏ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗੀ।
ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਲਗਭਗ 1,200 ਤੋਂ 1,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਸਮਰੱਥਾ 22.5 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਰਾਕ ਬੈਜੀ ਤੋਂ ਫਿਸ਼ਖਾਬੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਧੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੀ ਵੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈ ਹੈ।
ਹਦੀਥਾ-ਬਨਿਆਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਕ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤਾ ਵੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਹਦੀਥਾ-ਬਨਿਆਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਇਰਾਕ ਦੇ ਹਦੀਥਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਬਨਿਆਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਤੱਟ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 850 ਤੋਂ 900 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 15 ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਇਰਾਕ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਰਾਕ ਤੁਰਕੀਏ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਿੱਧੇ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਯੁੱਧਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਆਪਣੀ ਸਾਖ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀਮਿਤ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਨਾ ਉੱਠਣ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਛਿੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤੇ ਵੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੂਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਮਲੇ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਰਾਕ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਕੀ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਠੱਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੁੱਧਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਟਰੰਪ ਦੀ ਹਰ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਤੋੜ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ 2029 ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Source:TV9Hindi.com
