Shardiya Navratri 2026: ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ 9 ਸਰੂਪ, 9 ਭੋਗ ਅਤੇ 9 ਸ਼ੁਭ ਰੰਗ, ਜਾਣੋ ਹਰ ਦਿਨ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ
Shardiya Navratri 2026 Date: ਨਰਾਤੇ ਦੇ 9 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੰਗ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
Shardiya Navratri 2026 Date: ਸ਼ਾਰਦੀਆ ਨਰਾਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੂਪ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦੀਆ ਨਰਾਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 11 ਅਕਤੂਬਰ, ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਤੱਕ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੇ ਕਿਸ ਸਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਰੰਗ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਪਰਵਤਰਾਜ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਸ ਸਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਓ ਦਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਜਾ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਹ ਸਰੂਪ ਤਪ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਆਤਮਬਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕਰ ਜਾਂ ਚਿੱਟੀ ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਜਾ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਘੰਟੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਅਰਧਚੰਦਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਰੂਪ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਖੀਰ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚੌਥਾ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਹ ਸਰੂਪ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਮਾਲਪੁਏ ਦਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕੇਲੇ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਸੰਤਾਨ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਾਹਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਆਹ ਯੋਗ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੱਤਵਾਂ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਉਗਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਡਰ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੱਠਵਾਂ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਗੌਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੌਮਿਅਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ ਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੌਵਾਂ ਦਿਨ: ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ
ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਭਗਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਨੂੰ ਹਲਵਾ-ਪੂਰੀ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Disclaimer: ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਟੀਵੀ9 ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Source:TV9Hindi.com
