ਟਰੰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਐਕਸ਼ਨ, ਚੀਨ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵੇਚ ਰਹੀਆਂ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ 12 ਕੰਪਨੀਆਂ ਬੈਨ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 12 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਚੀਨ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਰਣਨੀਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 12 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ‘ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ 13 ਮਈ ਤੋਂ ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜਰੀ (ਖਜ਼ਾਨਾ) ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੈੱਲ ਜਾਂ ਫਰੰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਈਰਾਨ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇਲ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਬਾਅਦ ‘ਚ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ‘ਚ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੇ ਯੂਏਈ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਬੈਨ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ 3 ਵਿਅਕਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ‘ਚ ਸਥਿਤ 9 ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜਰੀ ਸਕੱਤਰ ਸਕਾਟ ਬੇਸੈਂਟ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ, ਇਕਨੋਮਿਕ ਫਿਊਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ
ਈਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਤੇ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਲਮਾਰਗ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਾਰਚ ‘ਚ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਚੀਨ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਏਜੰਡੇ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਚੀਨੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਥਿਤ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
