ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਫੰਡਿੰਗ, ਭਾਰਤ ‘ਚ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ: CSIS ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਖੁਲਾਸਾ – ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪੈਸੇ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸੀਐਸਆਈਐਸ ਨੇ 49 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਨਾ 25 'ਤੇ, ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ (ਸੀਬੀਕੇਈ) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੁਫੀਆ ਸੇਵਾ (CSIS) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਤਰੇ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੀਐਸਆਈਐਸ ਨੇ 1 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਰਿਪੋਰਟ 2025 ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸੀਐਸਆਈਐਸ ਨੇ 49 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਨਾ 25 ‘ਤੇ, ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ (ਸੀਬੀਕੇਈ) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ।
ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ਲਈ CSIS ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ?
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ: ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 1985 ਦੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫਲਾਈਟ 182 ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ 40ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। CSIS ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 329 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਕੈਨੇਡਾ ਸਥਿਤ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼: ਰਿਪੋਰਟ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਿੰਸਕ ਅਤਿਵਾਦ (PMVE) ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। CSIS ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ (CBKE) ਨਾਲ ਕੋਈ ਹਮਲੇ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, CBKE ਦੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ CBKE, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। CSIS ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਹੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ: ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਰਾਜ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਕੱਟੜਵਾਦ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ। CSIS ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
2025 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 12 ਨਵੇਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ: CSIS ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 12 ਨਵੇਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ, 764, ਮੈਨੀਏਕ ਮਰਡਰ ਕਲਟ, ਟੈਰਰਗ੍ਰਾਮ ਕਲੈਕਟਿਵ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ: ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 2025 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਧ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖ਼ਤਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਅਲਰਟ: CSIS ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼ (OSFI) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਫੋਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਦਾ ਵਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। CSIS ਅੱਤਵਾਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ, FINTRAC ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
CSIS ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ: CSIS ਰਿਪੋਰਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥ, ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜਾਸੂਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਖਤਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਏਗੀ
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ CSIS ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਗੇ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਸਰਕਾਰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਤੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ PM ਮੋਦੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ- ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਾਹਨੀ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਐਲਾਨਣਾ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਧੱਕਿਆ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
