ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਰੇਤ ਕਿਉਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਹੈ ਮਜਬੂਰੀ?

Photo: TV9 Hindi

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰੂਥਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ 95% ਇਲਾਕਾ ਬੰਜਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਤਲਾ ਮਾਰੂਥਲ ਰੂਬ ਅਲ-ਖਾਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਚੀਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਰੇਤ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਆਪਣੇ ਵਿਜ਼ਨ 2030 ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰੇਤ ਸਾਊਦੀ ਮਾਰੂਥਲ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੁਣ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਊਦੀ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ?

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ-ਚੀਨ ਰੇਤ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?

ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਰੇਤ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਣ ਬਹੁਤ ਗੋਲ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਕਰੀਟ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਂਗੁਲਰ ਰੇਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰੇਤ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (UNEP) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰੇਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। OEC ਵਰਲਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ $273 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਰੇਤ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 2023 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ $140,000 ਦੀ ਰੇਤ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਮੈਗਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਨਿਓਮ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਕਤਰ ਸਮੇਤ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰੇਤ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। UNEP 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਰੇਤ ਦੀ ਇਹ ਵਧਦੀ ਲੋੜ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਲਪ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰੇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।