ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ Toyota? ਜਿਸ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹੋਇਆ Asian Games ਦਾ ਆਗਾਜ਼

Toyota ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ Toyota ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਜੋ ਇਲਾਕਾ ਅੱਜ Asian Games ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ Aichi-Nagoya ਖੇਤਰ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਹੈ। 20ਵੀਆਂ Asian Games ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 19 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ Nagoya ਦੇ Mizuho Park Athletic Stadium ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਨਰੁਹਿਤੋ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਜਾਪਾਨ ਤੀਜੀ ਵਾਰ Asian Games ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1958 ਵਿੱਚ Tokyo ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ Hiroshima ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। Opening Ceremony ਵਿੱਚ Nagoya ਅਤੇ Aichi ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਰਾਸਤ Toyota ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਤਰਖਾਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਘਾ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ

Toyota ਦੀ ਕਹਾਣੀ Sakichi Toyoda ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1867 ਵਿੱਚ Shizuoka ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਕਰਘਿਆਂ ਤੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ ਬੁਣ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਭਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੇ Sakichi ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

Sakichi Toyoda

1891 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹੱਥ ਕਰਘੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਟੈਂਟ ਮਿਲਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕਰਘਾ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਰਘਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 40 ਤੋਂ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Sakichi ਨੇ ਕਰਘਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਜਦੋਂ Nagoya ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਫੈਕਟਰੀ

ਅਕਤੂਬਰ 1911 ਵਿੱਚ Sakichi ਨੇ Nagoya ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 9,900 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਸਤੰਬਰ 1912 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ Toyoda Boshoku ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ Toyoda Automatic Loom Works ਅਤੇ ਫਿਰ Toyota Motor ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਮਾਰਤ ਅੱਜ ਵੀ Nagoya ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ Toyota ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ।

ਜਾਪਾਨ ਦਾ Toyota ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

ਟਾਈਪ-ਜੀ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਰਘਾ ਬਣਾਇਆ

1924 ਵਿੱਚ Sakichi ਨੇ Type-G ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਰਘਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਸ਼ਟਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਰਘਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤਾਣਾ ਧਾਗਾ ਟੁੱਟਦਾ ਸੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ Jidoka ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ। ਹੁਣ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਮਸ਼ੀਨ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਘੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ Sakichi ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ Toyoda Automatic Loom Works ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹੀ Jidoka ਦੀ ਸੋਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ Toyota ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ।

ਕਿਇਚਿਰੋ

ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਦੀ ਡੀਲ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ

Toyota ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋੜ 1929 ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕਰਘਾ ਕੰਪਨੀ Platt Brothers ਨੇ Type-G ਕਰਘੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ 1 ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਪਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸਨ। ਇਸੇ ਰਕਮ ਨੂੰ Toyota Motor Company ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

Sakichi ਦੇ ਪੁੱਤਰ Kiichiro ਨੇ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ। 1929 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ। 1930 ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਇੰਜਣ ‘ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ Toyoda Automatic Loom Works ਦੇ ਅੰਦਰ Automobile Department ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। Sakichi ਦਾ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1930 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ Toyota ਦੀ ਕਾਰ ਬਣਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ। 1935 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਕਾਰ A1 ਅਤੇ G1 ਟਰੱਕ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ G1 ਟਰੱਕ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

Toyoda ਤੋਂ Toyota ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਨਾਮ?

ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ Toyoda ਸੀ। ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Toyota ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ Toyoda ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਨਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ Toyota ਲਿਖਣ ‘ਤੇ 8 ਸਟ੍ਰੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 1937 ਵਿੱਚ Toyota Motor Company ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ।

Source:TV9Hindi.com