ਟਰੰਪ ਨੇ ਰੋਕੀ ਜੰਗ! ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਡੀਲ ‘ਤੇ ਉਮੀਦ
Trump Iran Talks: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ 3 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਯੂਏਈ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਹਮਲਾ, US-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਰਚਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਯਾਨੀ 3 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਦੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਬਚਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਕਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਚਾਹੀਏ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੰਗ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨਗੇ।” ਟਰੰਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਚਰਚਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਯੂਏਈ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ “ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ” ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ (Denuclearisation) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜ਼ੋਰ
ਕੂਟਨੀਤੀ ਵੱਲ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਰੁਖ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਵਿਚੋਲਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ 60 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਸਮਝੌਤਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕਤਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੰਪ ਨੇ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਮਲੇ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।