ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਟੇ ਗਏ ਟੋਇਆਂ ਤੋਂ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਨੇਪਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਵ
ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਹਿ ਕੇ ਚਿਤਵਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਹਿ ਗਏ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 903 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸਥਾਈ ਕਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਰੋਪ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੂ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੱਖਣ-ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਚਿਤਵਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੀਬ 250 ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਛਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਟੋਏ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵਹਿ ਕੇ ਆਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ
ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਵਨ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 100 ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਖੁਦਾਈ ਮਸ਼ੀਨ (ਐਕਸਕੇਵੇਟਰ) ਨੇ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌੜਾ ਟੋਆ ਪੁੱਟਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਜਲਦੀ ਸੜਨ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈਆਂ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਕਾਠਮੰਡੂ ਅਤੇ ਚਿਤਵਨ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਹਾਈਵੇਅ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੜਕ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੁੜ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਈ।
ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾ ਰਹੇ
ਰੂਬੀ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਾਬੂਰਾਮ ਭੱਟਰਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ।


