ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਸਮਝੋ ਪੂਰੀ ਤਕਨੀਕ
Induction Geyser: ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀਟਿੰਗ ਰੌਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਇਹ ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਤੱਕ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗੀਜ਼ਰ ਦੇਖੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀਟਿੰਗ ਰੌਡ ਜਾਂ ਐਲੀਮੈਂਟ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੌਡ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਤਕਨੀਕ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਆਖ਼ਰ ਗਰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੀਟਿੰਗ ਰੌਡ ਸਿੱਧੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬੀ ਹੁੰਦੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਇਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੀਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਤਰੀਕਾ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਰੌਡ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਨਰੇਟਰ ਯੂਨਿਟ, ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਟੈਂਕ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਯੂਨਿਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਨਾਲੋਂ ਕੀ ਹੈ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ?
ਦੋਵਾਂ ਗੀਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੀਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਣਿਜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਐਲੀਮੈਂਟ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਕੇਲਿੰਗ (Scaling) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕੇਲਿੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਹੀਟਿੰਗ ਰੌਡ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੌਡ ‘ਤੇ ਸਕੇਲਿੰਗ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਹੀਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਖ਼ਤਰੇ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਉਪਕਰਣ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਵਾਇਰਿੰਗ, ਅਰਥਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ?
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਜਲਦੀ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ।
ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖਪਤ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਪਾਵਰ ਰੇਟਿੰਗ, ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਰ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਨਾਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਰਦੀ ਨਵਾਂ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ ਖਰੀਦਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਸਪੋਰਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇਗਾ।
Source:TV9Hindi.com
