10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਬਣਾਓ ਅਜਿਹਾ ਭੋਜਨ! ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਤਿਥੀ ਯਾਨੀ ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ (ਅਮਾਵਸਿਆ) ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ 10 ਅਕਤੂਬਰ, ਦਿਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ (ਵਡੇਰਿਆਂ) ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਮਿੱਤ ਤਰਪਣ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਤਿਥੀ ਯਾਨੀ ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ (ਅਮਾਵਸਿਆ) ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ 10 ਅਕਤੂਬਰ, ਦਿਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ (ਵਡੇਰਿਆਂ) ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਮਿੱਤ ਤਰਪਣ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਿਥੀ ਮੌਕੇ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਿੱਤਰ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਕੁਝ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ ਮੌਕੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਘਰ ਅੰਦਰ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਛਕਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਸਾਹਾਰ, ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ (ਮਦਿਰਾ) ਦਾ ਸੇਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਮਗਰੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਜਾਂ ਤਰਪਣ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿੱਤਰ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਸੰਪੰਨ ਕਰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਾਰਜ ਹੀ ਸਫ਼ਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਰਣ, ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਸੰਬੰਧੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਜਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੇ ਆਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ ਜਾਂ ਦੁਰਕਾਰ ਕੇ ਨਾ ਭਜਾਓ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਮੰਗਤੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਂ, ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਝਿੜਕੋ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਾਲ ਕਟਵਾਉਣਾ, ਦਾੜ੍ਹੀ-ਮੁੱਛਾਂ ਦੀ ਸ਼ੇਵਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜਾਂ ਨਹੁੰ ਕੱਟਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ, ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਰਾਧਨਾ ਹੀ ਫ਼ਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼
ਸਰਵਪਿੱਤਰ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸ, ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਮਸਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਰੋਸਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਰੋਸਣ ਵੇਲੇ ਲੋਹੇ, ਸਟੀਲ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਂਸੀ, ਤਾਂਬੇ, ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੱਤਲਾਂ (ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਹੀ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਹੀ ਪਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
