Shardiya Navratri 2026: ਅੱਜ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋਣਗੇ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟ! ਜਾਣੋ ਮੰਤਰ, ਭੋਗ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਯਮ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਰੂਪ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਗ ਤੇ ਸਿੱਧ ਮੰਤਰ ਬਾਰੇ।
ਸ਼ਾਰਦੀਯ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ‘ਚ ਮੰਤਰ ਜਾਪ, ਭੋਗ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਗ ਤੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ।
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ
ਸ਼ਾਰਦੀਯ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ‘ਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਬੁੱਧਵਾਰ, 14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਭੁਜਾ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਭੁਜਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ‘ਚ ਕਮੰਡਲ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ, ਕਮਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਸ਼, ਜਪ ਮਾਲਾ, ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਸ਼ੇਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ‘ਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ‘ਚ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ‘ਚ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਫਲ, ਮਠਿਆਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤ ‘ਚ ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਮਾਲਪੂਆ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਗਤ ਫਲ, ਮਠਿਆਈਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਤਵਿਕ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਵੰਡਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਤੇ ਜਾਪ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ॐ देवी कूष्माण्डायै नमः॥
ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਖ਼ਬਰ ‘ਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਟੀਵੀ9 ਪੰਜਾਬੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
