AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

ਪੰਜਾਬਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓਜ਼ਦੇਸ਼ਦੁਨੀਆਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗਮਨੋਰੰਜਨਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼ਖੇਡਾਂਧਰਮਵੀਡੀਓਲਾਈਫਸਟਾਈਲਕਾਰੋਬਾਰਟੈਕਨੋਲਜੀਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀਚੋਣਾਂ 2025

ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਕਿਉਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਾਣੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ

Why Aeroplne Green & Red Light Blinks: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਹਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ? ਆਓ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਈਏ ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਕਿਉਂ ਜਰੂਰੀ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਈਂਸ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਡਿਟੇਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀਏ।

tv9-punjabi
TV9 Punjabi | Updated On: 19 Nov 2025 14:06 PM IST
ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਝਪਕਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਲਾਲ, ਹਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਸਜਾਵਟ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹਨ; ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਝਪਕਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਲਾਲ, ਹਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਸਜਾਵਟ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹਨ; ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

1 / 6
ਇਹਨਾਂ ਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਲਾਈਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਪਾਇਲਟਾਂ, ਏਅਰ ਟ੍ਰੇਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰਸ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣੀਏ।

ਇਹਨਾਂ ਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਲਾਈਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਪਾਇਲਟਾਂ, ਏਅਰ ਟ੍ਰੇਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰਸ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣੀਏ।

2 / 6
ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੇ ਪਿਓ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਚ ਮੌਤ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਇਟਲੀ

3 / 6
ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਖੰਭਾਂ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?: ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੱਬੇ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਰੀ ਬੱਤੀ ਸੱਜੇ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰੁਕਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਨਵੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਕੰਟਰੋਲ ਟਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਖੰਭਾਂ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?: ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੱਬੇ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਰੀ ਬੱਤੀ ਸੱਜੇ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰੁਕਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਨਵੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਕੰਟਰੋਲ ਟਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

4 / 6
ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਲਾਈਟਾਂ ?: ਇਹ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਲਾਈਟਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਾਸ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਹਰੀ ਬੱਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਲਾਈਟਾਂ ?: ਇਹ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਲਾਈਟਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਾਸ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਹਰੀ ਬੱਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

5 / 6
ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸਟ੍ਰੋਬ ਲਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫਲੈਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਅਮਰੀਕੀ, ਭਾਰਤੀ, ਜਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਟੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸਟ੍ਰੋਬ ਲਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫਲੈਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਅਮਰੀਕੀ, ਭਾਰਤੀ, ਜਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਈਟਾਂ ਟੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

6 / 6
Follow Us
Latest Stories
US Minuteman III Test Amidst Iran Conflict: ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟੈਸਟ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ
US Minuteman III Test Amidst Iran Conflict: ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟੈਸਟ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ...
Holi 2026: ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ 'ਚ ਹੋਲੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਨਾ ਰਹੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ
Holi 2026: ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ 'ਚ ਹੋਲੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਨਾ ਰਹੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ...
'ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ...' ਮੰਤਰੀ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਭਾਜਪਾ 'ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ
'ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ...' ਮੰਤਰੀ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਭਾਜਪਾ 'ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ...
Thandai Recipe: ਹੋਲੀ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਓ ਠੰਡਾਈ, ਇਹ ਰਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੀ ਰੈਸਿਪੀ
Thandai Recipe: ਹੋਲੀ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਓ ਠੰਡਾਈ, ਇਹ ਰਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੀ ਰੈਸਿਪੀ...
ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੁਬਈ 'ਚ ਫਸੀ, VIDEO ਜਾਰੀ ਕਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗੀ ਮਦਦ
ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੁਬਈ 'ਚ ਫਸੀ, VIDEO ਜਾਰੀ ਕਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗੀ ਮਦਦ...
ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਮਲੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਨਵਾਂ ਵੀਡੀਓ
ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਮਲੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਨਵਾਂ ਵੀਡੀਓ...
ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਤਣਾਅ: ਇਰਾਕ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਦੁਬਈ ਤੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਤਣਾਅ: ਇਰਾਕ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਦੁਬਈ ਤੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇ...
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਮਸਾਨ ਹੋਲੀ: ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਮਸਾਨ ਹੋਲੀ: ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ...
ਬਦਾਮ ਖਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਭਿੱਜੇ ਬਦਾਮ ਸੁੱਕੇ ਬਦਾਮ ਨਾਲੋਂ ਕਿਉਂ ਵਧੀਆ?
ਬਦਾਮ ਖਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਭਿੱਜੇ ਬਦਾਮ ਸੁੱਕੇ ਬਦਾਮ ਨਾਲੋਂ ਕਿਉਂ ਵਧੀਆ?...