ਐਕਸ਼ਨ-ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ… ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ "ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ" ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਜੋੜ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਣ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕਿਹੜਾ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਕਦਮ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਸੂਚਨਾ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਸਭ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲਾ ਫੌਜ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬਰ ਦਾ ਜਿਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਸਬੂਤ ਸੀ।
ਜਨਰਲ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ (19 ਮਈ) ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ “ਸਿਕਓਰਿਟੀ ਟੂ ਪ੍ਰੌਸਪੇਰਿਟੀ: ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ ਫਾਰ ਸਸਟੇਂਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੋਥ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ” ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ “ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ” ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਉਦਾਹਰਣ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਇਸਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ, 88 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਰੋਕੀ ਗਈ।
“ਭਾਰਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ”
ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਵੇਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਧਦਾ ਪਾੜਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਵਪਾਰ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਆਪਸੀ ਨਿਰਭਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗੀ ਕਿ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਹੀ ਸਾਧਨ ਹੁਣ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
“ਗਲੋਬਲ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚ ਹੁਣ 2.7 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ”
ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਉਪਲਬਧਤਾ ਰਣਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂ ਵਰਗੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚ ਹੁਣ 2.7 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਖਾ ਲਗਭਗ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ, ਖੋਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
“ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ…”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਢਾਲਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸਮਾਰਟ” ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵੰਤ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
“ਸਟੀਕਤਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰੀ”
ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹਰ ਸਾਧਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਟੀਕਤਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਣਨੀਤਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਧਾਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ ਸਗੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਨਿਰਯਾਤ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
