ਅਸ਼ਲੀਲ ਐਪ ਤੇ ਸਿਕਰੇਟ ਚੈਟ… ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ‘ਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬੇਨਕਾਬ
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਔਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਂਡਲਰ ਹੁਣ ਗੁਮਨਾਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸ਼ਲੀਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੀਟੀਆਈ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਗੁਪਤ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ, ਆਈਐਸਆਈ ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਚੈਟ ਟੂਲ ਹਨ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈਂਡਲਰ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਿਆ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਖਾਸ ਡਿਜੀਟਲ ਟੂਲਸ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੈਂਡਲਰ ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਨੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰੂਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕੋਟੇਕਸ ਅਤੇ ਕੋਨੀਅਨ ਵਰਗੀਆਂ ਟੋਰ-ਅਧਾਰਤ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਨੀਅਨ ਦੇ ਏਪੀਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਲੌਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਏਪੀਕੇ ਫਾਈਲ (ਐਂਡਰਾਇਡ ਪੈਕੇਜ ਕਿੱਟ) ਇੱਕ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ ਜੋ ਐਂਡਰਾਇਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਗੋਪਨੀਯਤਾ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਐਪ ਜੋ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਟਰੇਸ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਚਾਲ ਫੜੀ
ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੂਨਚੈਟ ਵਰਗੇ ਅਗਿਆਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਐਪਸ ਦੀ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਜੀਪੀ-ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਸੰਸਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਚੀਨੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਐਪ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈੱਟਵਰਕ (VPN) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ VPN ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਪਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਵਲੰਟੀਅਰ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੀਲੇਅ ਨੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਉਛਾਲ ਕੇ ਵਿਲੱਖਣ ਟਰੈਕਿੰਗ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਡੇਟਾ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਹੈਂਡਲਰ ਗੁਪਤ ਐਪਸ ਵੱਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਿਫਟ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟੋਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਗਠਨ, ਦ ਟੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਵਿਰੋਧੀ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀਆਂ ਗੁਮਨਾਮਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਫੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਫ-ਗਰਿੱਡ ਸੰਚਾਰ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਮੈਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਈਬਰ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਤਤਕਾਲ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਪੋਰਨ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੈਂਡਲਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਐਪਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਏਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਸਰੇ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਏਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ, ਸਵੈ-ਵਿਨਾਸ਼ ਸੁਨੇਹੇ, ਅਤੇ RSA-2048 ਏਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਡਿਵਾਈਸ ‘ਤੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
RSA ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1982 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਰੌਨ ਰਿਵੈਸਟ ਅਤੇ ਲਿਓਨਾਰਡ ਐਡਲਮੈਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਆਦਿ ਸ਼ਮੀਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। RSA ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦ ਕੁੰਜੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ WhatsApp, Facebook Messenger ਅਤੇ Signal ਵਰਗੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
