Passport Index 2026: ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਯਾਤਰਾ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ?
ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ ਨਵੀਨਤਮ ਸੰਸਕਰਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਮੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਈਏ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੱਚੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਕੋਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਦੇ ਘੱਟ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ 2026 ਵਿੱਚ 75ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ 2025 ਵਿੱਚ 85ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 10 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ 80ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 56 ਹੈ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ 55 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਪਰ 2025 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ 57 ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਕੀ ਹੈ?
ਹੈਨਲੀ ਐਂਡ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ 227 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ 199 ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ, ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯਾਤਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉੱਨਤ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਸਕੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ
2025 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਕੋਲ 57 ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ (ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯਾਤਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੇਤ) ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ 55 (ਜਨਵਰੀ 26), ਅਤੇ ਫਿਰ 56 (ਫਰਵਰੀ 2026) ਰਹਿ ਗਈ। ਇਸ ਕਮੀ ਲਈ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੋ ਦੇਸ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਆਮ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਐਂਟਰੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਿਰੌਤੀ ਲਈ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
