ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ‘ਚ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ? ਐਕਸਪਰਟ ਤੋਂ ਜਾਣੋ
Rabies Vaccine: ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਅਤੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਰਗੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Image Credit source: Getty Images
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰੇਬੀਜ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੇਬੀਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਨਵਰ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਬੀਜ਼ ਵਾਇਰਸ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੀਕੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਲਓ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੀਕਾ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਟੀਕਾ ਕਿਉਂ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੋਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਰੇਬੀਜ਼ ਦੇ ਟੀਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਮਾਹਰ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸ਼ਡਿਊਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਅਤੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਰਗੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਡਾਕਟਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਉਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਕੇ ਲਗਵਾਉਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਐਸ.ਪੀ. ਪਾਂਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਟੀਕਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਇਹ ਵੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਦਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ?
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਵੱਢ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਓ, ਕੋਈ ਵੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਖੁੰਝਾਓ।
- ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।
- ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾ ਲਓ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਹੀ ਕਰੋ।
- ਟੀਕੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।