ਭਾਰਤ ਬਣਿਆ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ’, 110 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਰੈਵੇਨਿਊ ਜਨਰੇਟ
ਲੰਡਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ 20 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (CAGR) ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਤੋਂ 110 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਮਾਏ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲੰਡਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ‘ਇਨਵੈਸਟਿੰਗ ਇਨ ਦਿ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ 2026’ ਨਾਮਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 110 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਕਾਸ ਸਦਕਾ ਭਾਰਤ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਆਕਾਰ ਹਾਲੇ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਕਮਾਈ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਕੰਪਾਊਂਡ ਗ੍ਰੋਥ ਰੇਟ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਗ੍ਰੋਥ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਔਸਤ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੜ ਬਣਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। LSEG ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਇਓਗੈਸ ਊਰਜਾ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਾ 87 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਕੱਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਾ 75 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪੇਂਡੂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਕੂੜੇ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰੀਨ-ਰੈਵੇਨਿਊ ਪੂਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 47 ਫੀਸਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਊਰਜਾ ਉਪਕਰਣ, ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਵੇਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੀਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ 41 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ (28 ਫੀਸਦੀ), ਹਾਂਗਕਾਂਗ (10 ਫੀਸਦੀ), ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (6 ਫੀਸਦੀ) ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ (5 ਫੀਸਦੀ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 4 ਫੀਸਦੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਕਲੀਨ-ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਲੋਬਲ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ, ਐਨਰਜੀ ਸਟੋਰੇਜ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਐਫੀਸ਼ੀਐਂਸੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 625 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 100 B ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਵਰ-ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁੱਲ ਪੂੰਜੀ ਦਾ 83 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਊਰਜਾ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਦੋਹਰੀ ਤਸਵੀਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ LSEG ਦੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਦੋਹਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਵੇਂ ਹਾਲੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲਿਸਟਿਡ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਐਨਰਜੀ ਇਕਵਿਪਮੈਂਟ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਸਟਿਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੀਨ ਇਕਾਨਮੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। LSEG ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਗ੍ਰੀਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਡੇਟਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
