ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਨੇ ਮਚਾਈ ਹਲਚਲ, ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦੇ ਇਸ ਕਰੀਬੀ ਨੇ ਇੰਝ ਦੁਆਈ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ
N Chandrasekarans Resign from Tata Sons Chairman: ਐਨ. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨੇ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਿਜਨੈਸ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਤੇ ਕੈਪਿਟਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਹਨ।
ਐਨ. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨੇ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਚਾਨਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 63 ਸਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨੇ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2027 ਵਿੱਚ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਗਰੁਪ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਉਹ ਟਾਟਾ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼, ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਟਾਟਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ, ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਰੁਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਇਹ ਫੈਸਲਾ?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ 18 ਅਗਸਤ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟਸ ਦੇ ਵੋਟਿੰਗ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਣੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ 66% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੋਏਲ ਟਾਟਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਰ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਚੈਰਿਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲਜ਼ ਆਫ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਸਰ ਦੋਰਾਬਜੀ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਨੂੰ AGM ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਸਰ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਕੁਝ ਟਰੱਸਟੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਏਲ ਟਾਟਾ, ਡੇਰੀਅਸ ਖੰਬਾਟਾ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਚੈਰਿਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੋਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵੇਣੂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵੋਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਵਧਿਆ ਗਰੁਪ?
ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਟਾਟਾ ਗਰੁਪ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਰੁਪ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਲ ਮਾਲੀਆ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 20 ਵਿੱਚ ₹7.89 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 26 ਵਿੱਚ ₹16.24 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਭ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ₹32,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ₹1.71 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਟਾਟਾ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 20 ਵਿੱਚ ₹9.31 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 26 ਵਿੱਚ ₹24.39 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 ਵਿੱਚ ₹27.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ। ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਟੀਸੀਐਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਹ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਟਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਫੇਸ਼ਨਲ ਮੈਨੇਜਰ ਬਣੇ।
ਕਿੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮਤਭੇਦ ?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਟਾਟਾ ਨੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਖਰੀਦਿਆ, ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਮੂਹ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਟਾਟਾ ਟਰੱਸਟਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਬੋਰਡ ਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੀ ਮੁੜ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਨੋਏਲ ਟਾਟਾ ਨੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਨੋਏਲ ਨੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਐਕਜੀਕਿਊਟਿਵ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਬਦਲਾਅ
ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦਾ ਜਾਣਾ 2024 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਮਤਭੇਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ। ਕਈ ਟਰੱਸਟੀਆਂ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਮੂਹ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
