ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਸੂਲੀ, ‘ਰਿਸਕ ਚਾਰਜ’ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਰਿਹਾ 18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਟੋਲ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹਰੇਕ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਕਰੀਬ 20 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹਰੇਕ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਕਰੀਬ 20 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਟੋਲ ਵਜੋਂ ਪੈਸੇ ਲਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਥੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਲਿਆਰੇ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢੇ ਗਏ 9 ਜਹਾਜ਼
‘ਲੌਇਡ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ’ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਕੋਲ ‘ਲਾਕਰ ਦੀਪ’ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਲਿਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਥੋਂ 9 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗਲਿਆਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 9 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਸਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਇਹ ਟੈਕਸ?
ਵਪਾਰਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ‘ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਫੀਸ’ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਕਦਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਤ ਸਾਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਆਰਥਿਕ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਈਰਾਨੀ ਸਾਂਸਦ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਖਬੇਰ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣਗੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ: ਇਸ ਟੈਕਸ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜੀ ਬੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ।
