ਕੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬੋਰੀਆ-ਬਿਸਤਰਾ ਸਮੇਟਣ ਦਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਸਮਾਂ? ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਲਟ ਦਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ੀ
Iran: ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਘਟ ਰਿਹਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਹੋ ਰਹੇ GCC ਦੇਸ਼।
ਕੀ ਅਰਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ GCC ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਰਕੀਏ-ਸਾਊਦੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜੀ ਕਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਆਰਥਿਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਵੀ ਝੁਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਤਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖਿੰਡਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗੇ ਖੂਹ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖਾਈ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ‘ਤੇ ਸਾਖ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣਗੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਲੰਬੀ ਜੰਗ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੋਰਚਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲ?
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਤੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਹੁਣ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਕਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲਰਹਮਾਨ ਅਲ ਥਾਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ JD ਵੈਂਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਦਿ ਜੇਰੂਸਲਮ ਪੋਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਤਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।
ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ
ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਢੇਰ ‘ਤੇ ਬੈਠੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਐਕਸੀਓਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, G7 ਦੀ ਗੁਪਤ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਰਸਤੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਜਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣਿਆ, ਉਹ ਹੈ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦਾ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੀਤੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 2 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕਾ-ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3,800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ।
US ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੂਸ-ਈਰਾਨ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਮਦਦ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਅਮਰੀਕੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ?
ਦਰਅਸਲ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵੀ ਇਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
- 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਬਣਾਈ।
- ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ CENTCOM ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਰੋਕੀ ਜਾਵੇ।
- ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸਪਲਾਈ ਰੂਟ ਹਨ।
- ਰੂਸ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿਚਾਲੇ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬੈਠਕ ਹੋਈ।
- ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ਿਮ ਗਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
- ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਮਰੀਕੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਮੰਨਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਉਸੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵਰ੍ਹਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਊਰਜਾ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮੀਕਰਨ ਹਿੱਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਘਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਭਰੋਸਾ?
ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਦਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਲ ਖ਼ੁਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਰਿਆਦ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਮਦ ਬਿਨ ਈਸਾ ਅਲ ਖਲੀਫਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧੇਰੇ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਫੌਜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖਾੜੀ ਦੇ 6 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਮਾਨ ਖ਼ੁਦ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ?
10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ GCC ਦੀ 23ਵੀਂ ਜੁਆਇੰਟ ਡਿਫੈਂਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ। ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ, ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ UAE ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ GCC ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜੀ ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਮਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਆਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਯਾਨੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਇਹ 6 ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
Source: TV9Hindi.com
