ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹੈਂਗ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿਲੇਨ ਕੌਣ? ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕੰਪਨੀਆਂ?
Smartphone Performance: ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਫੋਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਸਪੀਡ ਕਿਉਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾ ਫੋਨ ਹੈਂਗ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਕੁਝ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਐਪਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਬੈਟਰੀ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਂਗ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਦੇ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਨਵਾਂ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।
ਕੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?
ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉੱਠਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਅਪਡੇਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਦਾ ਮਕਸਦ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਫੀਚਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੱਗਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਵਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਸਿਸਟਮ ਸਰੋਤ (Resources) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਅਤੇ ਘੱਟ RAM ਵਾਲੇ ਫੋਨਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਫੋਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ, RAM ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਕਈ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਐਪਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ Android ਜਾਂ iOS ਵਰਜਨ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਿਸਟਮ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹੀ ਐਪਸ ਵੱਧ RAM ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਾਵਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਫੋਨ ਦਾ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੀਮਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਬੈਟਰੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਸਰ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (Battery Health) ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੈਟਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਫੋਨ ਸਥਿਰ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੀ ਸਪੀਡ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੋਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਫੋਨ ਹੌਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਟਰੀ ਬਦਲਵਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨ ਦੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਟੋਰੇਜ ਭਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰੇ ਐਪਸ ਨਾਲ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਪੀਡ
ਜੇਕਰ ਫੋਨ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਭਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਫੋਨ ਦੀ ਸਪੀਡ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਐਪਸ, ਵੱਡੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫਾਈਲਾਂ, ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਡਾਟਾ ਵੀ ਫੋਨ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਐਪਸ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਫੀਚਰ ਅਤੇ ਵੱਧ ਡਾਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਫੋਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਹੌਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਐਪਸ ਅਤੇ ਫਾਈਲਾਂ ਮਿਟਾਓ, ਕੈਸ਼ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਰੱਖੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਜਾਂ ਅਣਇੰਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿਓ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਬੈਟਰੀ ਬਦਲਵਾਉਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਪਡੇਟ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ।
ਕੀ ਨਵਾਂ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣਾ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ?
ਹਰ ਹੌਲੇ ਫੋਨ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਖਰੀਦਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਬੈਟਰੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਫੋਨ ਦਾ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸਟੋਰੇਜ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨਾਲ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਡਿਵਾਈਸ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਐਪਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣਾ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।