ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਸਾਹਮਣੇ 2027 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ, ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਸਿਆਸੀ ਨਕਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ 13.42% ਤੱਕ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ। ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵੋਟ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ 13.42% ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ 2017 ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖੰਡਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਜਿਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ 26.30 ਫੀਸਦ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ 27.45 ਫੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, 2024 ਵਿੱਚ 13.42 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਹੀ ਜਿੱਤ ਸਕੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3.82 ਫੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਂਗਰਸ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੰਥਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਨਰਸੁਰਜੀਤ ਧੜੇ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਰਗੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ
1966 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੈਰ ਜਮਾਇਆ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ 1977, 1985, 1997, 2007 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਗਈ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋਇਆ ਵੋਟ
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਥਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ 3.82% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਰਾਣੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਮੁੜ ਏਕੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 18.56 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 13.42 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 31.98 ਫੀਸਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 100% ਵੋਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ, ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਚੋਣ ਲੜੇਗੀ। 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੰਡਿਤ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।
