ਲੁਕਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ 7 ਬੀਜ…. ਚਾਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਕੌਫੀ? ਇਹ ਹੈ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ
World Coffee Day 2026: ਵਰਲਡ ਕੌਫੀ ਡੇ 'ਤੇ ਜਾਣੋ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ ਕਿਵੇਂ 7 ਬੀਜ ਲੁਕਾ ਕੇ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਥਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ ਗਿਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
World Coffee Day 2026: ਹਰ ਸਾਲ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੌਫੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਫੀ ਡੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੇ ਮਿਲਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਫੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ, ਇਸੇ ਬਹਾਨੇ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚਾਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ? ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਬਣ ਗਿਆ?
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਾਹ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਥਕਾਵਟ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚਾਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੌਫੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫਿਲਟਰ ਕੌਫੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਕੈਫੇ ਤੱਕ, ਇਹ ਪੇਅ ਅੱਜ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ 400 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਤ ਬੀਜਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਯਮਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ
ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕੇਂਦਰ ਯਮਨ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦਾ ਮੋਚਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਕੌਫੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੌਫੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਬੀਜ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੌਫੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਉਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲੁਕਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸੱਤ ਕੱਚੇ ਬੀਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ ਮੱਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਯਮਨ ਦੇ ਮੋਚਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਫੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਕੁਝ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਕੱਚੇ ਬੀਜ ਲੁਕਾ ਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੀਜ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੁਦਾਨ ਗਿਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੱਤ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੌਦੇ ਸੀਮਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ। ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ, ਠੰਢਾ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੌਫੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਸਾਬਤ ਹੋਏ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੂਪ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਧੀ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਖੇਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਡੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ।
ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬੇ ਹਨ। ਫੋਟੋ: Unsplash
ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਕੌਫੀ ਦਾ ਗੜ੍ਹ?
ਕੌਫੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮੌਸਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਤਾਪਮਾਨ, ਨਿਯਮਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਹਨ, ਬਾਰਿਸ਼ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬੇ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਚਿਕਮਗਲੂਰ, ਕੋਡਾਗੂ ਅਤੇ ਹਾਸਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਵਾਇਨਾਡ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਗਿਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਵਰੌਇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਕੌਫੀ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੌਫੀ
ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਫੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਛੋਟੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਵੀ ਉਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਾਗ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੌਫੀ ਦੇ ਖੇਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਰੇਬਿਕਾ ਅਤੇ ਰੋਬਸਟਾ ਕੌਫੀ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰੇਬਿਕਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਠੰਢੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਬਸਟਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਫੀ ਸਥਾਨਕ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਫੋਟੋ: Unsplash
ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਫੀ ਨੇ ਵੀ ਬਣਾਈ ਆਪਣੀ ਥਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦਾ ਚਲਨ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਜਿੰਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ।
ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਫਿਲਟਰ ਕੌਫੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਧਾਤ ਦੇ ਫਿਲਟਰ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਅਰਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਟੀਲ ਦੇ ਗਲਾਸ ਅਤੇ ਕਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਉਡੇਲਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਫੀ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਲੋਕ ਫਿਲਟਰ ਕੌਫੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੌਫੀ ਪੇਅ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਏ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਫੇ ਕਲਚਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਫੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।
ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਕੌਫੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਚੋਣ, ਫਲ ਤੋੜਨਾ, ਸੁਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੱਪ ਕੌਫੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੌਫੀ ਦੇ ਖੇਤ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ, ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Source:TV9Hindi.com
