ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਾਰਵਾਈ? ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ UAE ਨੇ ਲੀਤਾ ਫੈਸਲਾ

ਯੂਏਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ। UAE ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1,600 ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀ (GCAA) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਕਦੋਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ ਜਾਂ ਤਣਾਅ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਿਆਂ, ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਜਾਂ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ NOTAM (ਨੋਟਿਸ ਟੂ ਏਅਰ ਮਿਸ਼ਨ) ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੂਟ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ, ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ।

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਬਾਰੇ NOTAM ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਬੰਦ ਖੇਤਰ, ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਟ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ (ATC) ਯੂਨਿਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਹਾਜ਼?

ਸਾਰੀਆਂ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ (ATC) ਇਕਾਈਆਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੂਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਵਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੂਟ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਰੂਟ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਏਅਰਸਪੇਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਰੂਟ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲੰਬੇ ਰੂਟ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਟਿਕਟਾਂ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ (ATC) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਰੇਡੀਓ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸਨੂੰ ਉਤਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਉਤਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਧਮਕੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।