ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਨਾਲੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਸਾਈਲ? ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਨੇ UAE ਦੇ ਟੈਂਕਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਹਮਲਾ
Cruise Vs Ballistic Missile: ਈਰਾਨ ਨੇ UAE ਦੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਾਣੋ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਨਾਲੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਸਾਈਲ?
ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਦੇ ਦੋ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਜਦੂਤ ਮੁਹੰਮਦ ਜਵਾਦ ਹੁਸੈਨੀ ਸਮੇਤ ਈਰਾਨੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਈਰਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਅਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ?
ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ, ਯਾਨੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ, ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਉਡਾਣ ਭਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਾਂਗ ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੀ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ
ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਸ ਦਾ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਕੇ ਉੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣੇ ਵਰਗੇ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕਿੰਨੀ ਵੱਖਰੀ?
ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਉਡਾਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧੁਨੀ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ ਲਈ THAAD ਅਤੇ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਵਰਗੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਿਹੜੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ?
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਅਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ
ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
- ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ।
- ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣੇ।
- ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਹਾਈਪਰਸੋਨਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
- ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਨਿਸ਼ਾਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਹਾਜ਼, ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ‘ਤੇ ਸਟੀਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਜਦੋਂ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਉੱਡ ਕੇ ਰਡਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੋਵੇ।
- ਜਦੋਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।