33 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਹਟੀ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਰਸਤਾ

33 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਹਟੀ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਕਰੀਬ 33 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਕੋਈ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਸਾਲ ਭਰ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਗਠਨ, ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਥੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ, QRT ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਰਾਇਟ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਹਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੜਕ ਤੋਂ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ।

ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ ਆਮ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਘੇਰਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਸੜਕ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਰੀਕੇਡ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਰੀਕੇਡਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੜਕ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਆਮ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

1993 ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ

ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੜਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਰਹੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੱਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੱਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਥੇ ਧਰਨੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵੀ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।

ਹਾਲੀਆ CJP ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਿਆ ਵਿਵਾਦ

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (CJP) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। 10 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਤਿੰਨ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਿਰਧਾਰਤ

ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਧਰਨੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿੰਨ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ, ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬੁਰਾੜੀ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ CBD ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਰਧਾਰਤ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘੇਰਾ ਵੀ ਖ਼ਤਮ

ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਈ ਪੱਧਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। QRT ਯਾਨੀ ਕੁਇੱਕ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਰਾਇਟ ਵਾਹਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਹਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਘਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

Source: TV9Hindi.com