ਕੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ? ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ?
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫੋਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
Pic Source: TV9 Hindi
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਲਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਪਰ ਉਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਫ਼ੋਨ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਲਤ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਕਿਵੇਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝੀਏ।
ਅੱਜ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਿਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹੀ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ, ਓਟੀਟੀ, ਔਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਅਤੇ ਚੈਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਤ ਕਾਰਨ, ਸਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਘੱਟ ਕਿਉਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ?
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਮਾਗ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫੋਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਗਣਿਤ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਲੇਟਦੇ ਹੋ, ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸੌਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸੌਣ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨੀਂਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਲਤ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਆਦਤਾਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
- ਬੇਲੋੜੀ ਸਕ੍ਰੌਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
- ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੋਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾ ਰੱਖੋ।
- ਦਿਨ ਭਰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।
- ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ।