ਮਣੀਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ Manipur Lok Sabha Seat
ਮਨੀਪੁਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਰਾਜ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ'। ਇਹ ਖੇਤਰ 1891 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ, ਪਰ ਮਨੀਪੁਰ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ 21 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 6 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੰਫਾਲ, ਉਖਰੁਲ, ਸੈਨਾਪਤੀ, ਚੰਦੇਲ, ਤਮੇਨਲੌਂਗ ਅਤੇ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ 2 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਮਣੀਪੁਰ ਹਨ।
ਮਣੀਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਣੀਪੁਰ ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਅਮੀਰ ਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਣੀਪੁਰ 1891 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ, ਮਨੀਪੁਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 21 ਜਨਵਰੀ, 1972 ਨੂੰ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਉਦੋਂ 10 ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1969 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 6 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਇੰਫਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਖਰੁਲ, ਸੈਨਾਪਤੀ, ਤਮੇਨਲੋਂਗ, ਚੰਦੇਲ ਅਤੇ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਇਤਾਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਣੀਪੁਰ 22,356 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਗਾਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 67% ਹਿੱਸਾ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਮ ਹੈ।
ਮਣੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ 29 ਕਬੀਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਾ ਅਤੇ ਕੂਕੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਗਾ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਗਖੁਲ, ਕੁਬੂਇਸ, ਮਾਓ, ਲਿਆਂਗਮੇਈ, ਥੰਗਲ ਅਤੇ ਮੋਯੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਣੀਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਮੈਤੀ ਸ਼ਬਦ ਮੀ-ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਈ -ਵੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਮਣੀਪੁਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਤੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਹੈ।
ਇਸ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਐਨ ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਐਨਡੀਏ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ, ਨਾਗਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਫਰੰਟ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਵਾਲ- 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ?
ਜਵਾਬ - 82.69%
ਸਵਾਲ- 2019 ਦੀਆਂ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਏ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ?
ਜਵਾਬ: ਇੱਕ ਸੀਟ
ਸਵਾਲ- ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਹਨ?
ਜਵਾਬ - 2
ਸਵਾਲ- 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਕਿੰਨੀ ਸੀ?
ਜਵਾਬ - 90.28%
ਸਵਾਲ- 60 ਮੈਂਬਰੀ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ?
ਜਵਾਬ - 32 ਸੀਟਾਂ
