ਅਗਸਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ, ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘਟਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਸਸਤਾ ਹੋਇਆ ਕੱਚਾ ਤੇਲ
Crude Oil Prices: ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 83 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 80 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਸ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 120 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੀਮਤਾਂ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤਾਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੜ ਘੱਟ ਕੇ 95 ਤੋਂ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਕਰੀਬ 85 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕ੍ਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 80 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੀ। ਆਖ਼ਿਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਬਦਲ ਲਈ? ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੁਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ 4.08 ਡਾਲਰ (4.64 ਫੀਸਦੀ) ਡਿੱਗ ਕੇ 83.85 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਕ੍ਰੂਡ 4.01 ਡਾਲਰ (4.74 ਫੀਸਦੀ) ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 80.66 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰੂਡ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਈ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਲੋਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਿਚਕਚਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕਿਉਂ ਸਸਤਾ ਹੋਇਆ ਕੱਚਾ ਤੇਲ?
ਤਣਾਅ ਘਟਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ “ਤੁਰੰਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ” ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
IG ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਟੋਨੀ ਸਿਕਾਮੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਹਫ਼ਤਾ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਾਂਗ ਰਹੇਗਾ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਰੁਖ ‘ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਰਤਦਾ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ ਜਾਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੀਕੈਂਡ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦੋ ਟੈਂਕਰ ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਦਬ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰੇ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਓਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ OPEC+ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.88 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਵੈਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਤਪਾਦਨ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਇਸ ਸਾਲ OPEC+ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਧੇ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਾਰ ਇਹ ਵਾਧੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
70 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਭਾਅ
25 ਮਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ 70 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 2.61 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 2.71 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 102.12 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 95.20 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ।
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 110 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੈਟਰੋਲ 111.21 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 97.83 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 110 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ 103.82 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ 100.92 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।