ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੱਟਦਾ ਹੈ PF? ਜਾਣੋ ₹25,000 ਦੀ ਸੈਲਰੀ ‘ਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਕਿੰਨਾ ਮਿਲੇਗਾ ਪੈਸਾ

ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ (EPF) ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬਚਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਤਨਖਾਹ (ਬੇਸਿਕ ਸੈਲਰੀ) ₹25,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਫ. ਕਾਰਪਸ ₹1 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ 8.25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, 30 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ₹1.12 ਕਰੋੜ ਦੀ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਫੰਡ ਦੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰਵ੍ਰਿਧੀ ਵਿਆਜ (Compound Interest) ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਅਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੈਸਾ?

ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਬੇਸਿਕ ਸੈਲਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤੇ (DA) ਦਾ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ EPF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਿਯੋਕਤਾ (ਕੰਪਨੀ/ਮਾਲਕ) ਵੱਲੋਂ ਵੀ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਯੋਕਤਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੈਸਾ ਸਿੱਧਾ ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਾਗ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (EPS) ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਰਕਮ EPF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਹਰ ਸਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਆਜ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ ₹1.12 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਾਰਪਸ?

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ਸੈਲਰੀ ਪੂਰੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ₹25,000 ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ EPF ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਪੂਰੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯੋਕਤਾ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੀਬ ₹33.26 ਲੱਖ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਲ ਵਿਆਜ ਹੀ ਲਗਭਗ ₹78.49 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਰੀਬ ₹1.12 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੀ.ਐੱਫ. ਫੰਡ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਣਿਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੀ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ, ਅਸਲ ਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰਵ੍ਰਿਧੀ ਵਿਆਜ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਧੀਮੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੈਲੇਂਸ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਬੈਲੇਂਸ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਫੰਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪੀ.ਐੱਫ. ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ (withdrawal) ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਅਸਲ ਪੀ.ਐੱਫ. ਫੰਡ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ₹1.12 ਕਰੋੜ ਦਾ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਅਸਲ ਪੀ.ਐੱਫ. ਕਾਰਪਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੇ, ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ.ਓ. (EPFO) ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਐਲਾਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਦਾਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੇਸਿਕ ਸੈਲਰੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਾਲੰਟਰੀ ਪ੍ਰੋਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ (VPF) ਰਾਹੀਂ ਵਾਧੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਈ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਚਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਲਾਨਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਅਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਧਨ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।