ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ, ਕੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼?
US Iran ceasefire: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੜਾਈ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। TV9 ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ, ਕੀ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ: ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮੂਡ ਹੈ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣਗੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ?
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਉਹ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਭੇਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੀ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਕੀ ਹੈ?
- ਅਮਰੀਕਾ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
- ਈਰਾਨ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇਗਾ।
- ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
- ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਤੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
- ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਈਰਾਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
- ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ।
- ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਰਪਾਈ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਈਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਹੋਣਗੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਹਾਂ ਜੋ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਕੀ ਰੁਖ਼ ਹੈ?
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸੀਐਨਐਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਬੰਬਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਖੁਦ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੀਐਨਐਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਬੰਬਾਰੀ ਰੋਕਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਲਈ ਤਹਿਰਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, X ‘ਤੇ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਦੀ ਪੋਸਟ ਇੱਕ ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ X ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਇਹ ਪੋਸਟ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ। 7 ਅਤੇ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 12:46 ਵਜੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਪੋਸਟ “X ‘ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰੋ” ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਪੋਸਟ ਹੈ।
ਗੱਲਬਾਤ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ?
ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਟੋਲ ਵਸੂਲਣਗੇ।
