ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਵਿਵਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀ 133 ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਰਤੀਆਂ

ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ. (Photo- Getty)

ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰੇ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 657 ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹1.33 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ $1.3 ਬਿਲੀਅਨ) ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੈਨਹਟਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਟਾਰਨੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ?

ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 2020 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਨੈਨਸੀ ਵੇਨਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨੈਨਸੀ, ਸੁਭਾਸ਼ ਕਪੂਰ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਗਿਰੋਹ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਗਿਰੋਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਰਤੀਆਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

1. ਪਹਿਲਾਂ, ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿੱਥੋਂ ਉਹ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਰੇਕੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
2. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਿਚੋਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
3. ਚੋਰੀ ਹੋਈਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤਸਕਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਭੈ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ 2000 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੋਹਿਨੂਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕੀ ਚਰਚਾ ਹੈ?

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਤੀਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੇਅਰ ਜ਼ੋਹਰਾਨ ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਾਂਗਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ।”

ਮਮਦਾਨੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਵਿਆਪਕ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।