ਮੋਦੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਭਰੇਗਾ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ! ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਪਹੁੰਚੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡਬਲ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਅਵੋਇਡੈਂਸ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (DTAC) ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤੇ (CEPA) ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨਚੰਦਰ ਰਾਮਗੁਲਮ ਦੇ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਣਗੇ। ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਧਨੰਜੈ ਰਾਮਫੁਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੇਗੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰੀ ਧਨੰਜੈ ਰਾਮਫੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਅਵੋਇਡੈਂਸ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (DTAC) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।” ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤੇ (CECPA) ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
FDI ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ
2016 ਵਿੱਚ ਸੰਧੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (FDI) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਰਾਮਫੁੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਟੀਏਸੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਮੁੱਦੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਅਣਸੁਲਝੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਝਾਇਆ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਪਾਰ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੀਈਸੀਪੀਏ ਅਤੇ ਡੀਟੀਏਸੀ ਦੋਵਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੈਸ਼ਨ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰਾਮਫੁੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ CECPA ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਓਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ?
2000 ਤੋਂ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 175 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ FDI ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ FDI ਦਾ 25% ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2016 ਦੇ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਤੋਂ FDI 2016-17 ਵਿੱਚ US$15.72 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2022-23 ਵਿੱਚ US$6.13 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ 2022-23 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ FDI ਸਰੋਤ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਰਾਮਫੁੱਲ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
