ਈਰਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਝਟਕਾ, ਕਿਹਾ- ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ
Donald Trump: ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2029 ਤੱਕ, ਯਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਹਿਰਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2029 ਤੱਕ, ਯਾਨੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਕਾਇਮ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 20 ਜਨਵਰੀ 2029 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਰੁਖ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2029 ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
2029 ‘ਚ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ
ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕੇਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਾਜਿਜ਼ ਸ਼ੇਕਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਤਹਿਰਾਨ ਹੁਣ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਣਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 20 ਜਨਵਰੀ 2029 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ 3 ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ
ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਾਜਿਦ ਸ਼ਾਕੇਰੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਰੁਖ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣਗੇ। ਅਸੀਂ 20 ਜਨਵਰੀ 2029 ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਮ ਰਹਾਂਗੇ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਰੁਖ ਸਪੱਸ਼ਟ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿੱਧੀ ਜੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝੌਤਾ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜੰਗ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਵਕੂਫੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਿਲਹਾਲ ਈਰਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬਰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਰੱਖੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ, ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਵੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਾਗਚੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੜ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹੇਗਾ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼
ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਸਖ਼ਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਗਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹੁਸੈਨ ਮੋਹੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਦੱਸਿਆ।
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਹਿਮ?
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਯੂਏਈ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਕਤਰ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਟੈਂਕਰ ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।