ਭਾਰਤ ਨੇ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤੋੜ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ
Hormuz Strait crisis: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੇਲ ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਯੂਏਈ, ਅੰਗੋਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਲੱਭਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਪੌਣੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ Marco Rubio ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Delcy Rodríguez ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਤੇ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇਗੀ। Marco Rubio ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਵੇਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਮਈ ਵਿੱਚ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ?
ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਡਾਟਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ Kpler ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 20 ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 4.17 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2.83 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪਲਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਦੂੱਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ
ਭਾਰਤ ਦੀ Reliance Industries ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਹੈਵੀ ਗ੍ਰੇਡ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਆਯਾਤ 8 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 49 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਰੂਸ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਰੂਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 19.83 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਤੇਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਏਈ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਘਟ ਕੇ 3.40 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੰਗੋਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਖਰੀਦਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਭਾਰਤ ਤੇਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਜਾਇਦ ਅਲ ਨਹਿਆਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ। ADNOC ਅਤੇ Indian Strategic Petroleum Reserves Limited ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 3 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵਧੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। IOCL ਅਤੇ ADNOC ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ LPG ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਅੰਗੋਲਾ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Source:TV9 Hindi.com
