ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਮਸ਼ਹਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਤਬਾਹ
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਲੰਘਣਾ ਦੱਸਿਆ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਈਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ 'ਚ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਮਹਾਨ ਏਅਰ (Mahan Air) ਜਹਾਜ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਈਰਾਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ANI ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਸ਼ਹਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 4:00 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਮਸ਼ਹਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਾਰਜ ‘ਚ ਵਿਘਨ ਪਿਆ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਮਹਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ (ਈਰਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼) ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ‘ਚ, ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਸਪਲਾਈ ਭੇਜੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ: ਈਰਾਨ
ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ‘ਚ ਈਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ‘ਚ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੀ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ (ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ) ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹਵਾਲਾ
ਗਲੋਬਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (1944) ਤੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (1971) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ‘ਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਜੇਨੇਵਾ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ I ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 52 ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਿਸ ‘ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਦੋਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ
ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਨ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਸਮਾਨ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਨਕਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਈਰਾਨ ਭਰ ‘ਚ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
